Chế Lan Viên là một nhà thơ mới có phong cách và bản lĩnh. Thơ ông lấp lánh vẻ đẹp trí tuệ, triết lý và khả năng sáng tạo hình tượng. “Con cò” là bài thơ ông sáng tác năm 1962 và in trong tập “Thường hoa – Chim báo bão” rất thành công với hình thức thơ tự do, giọng điệu trầm ngâm, vận dụng sáng tạo ca dao. Qua hình tượng con cò trong những câu ca, lời ru, tác phẩm đã ca ngợi tình mẹ và ý nghĩa của lời ru trong cuộc đời mỗi người. Mời bạn đọc cùng tham khảo một số bài văn phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên mà tonghopshare tổng hợp trong bài viết dưới đây để thấy rõ hơn vẻ đẹp ấy.

    Đầu tiên

    Phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên số 1

    Từ lâu, tình mẫu tử đã trở thành nguồn cảm hứng của nhiều thi nhân. Tình cảm thiêng liêng và cao cả ấy đã mang lại cho không chỉ tác giả mà cả người đọc nhiều cảm xúc đặc biệt. Nhiều tác phẩm được viết rất hay và rất đáng yêu ở thể loại này và một trong số đó chúng ta không thể không nhắc đến “Con cò” của Chế Lan Viên.

    “Con cò” được Chế Lan Viên sáng tác năm 1962 và được in trong tập thơ “Hoa từng ngày – Tiếng chim báo bão”. Bài thơ sử dụng hình ảnh cánh cò quen thuộc trong ca dao để nói lên tình yêu thương cao cả và tấm lòng cao cả, sâu nặng của người mẹ. Trước hết, tác giả mở đầu bài thơ bằng những dòng nhẹ nhàng, mượt mà:

    “Tôi vẫn ôm nó trong tay

    Tôi không biết con cò

    Nhưng trong lời ru của mẹ tôi

    Có cò bay

    Con cò đang bay

    Con cò bay

    Cò cổng có mái che

    Đồng Đăng con cò ”

    Những câu thơ gợi cho ta hình ảnh người mẹ ôm con trong vòng tay thân thuộc và ấm áp. Nó gợi cho ta nhớ đến những lời ru “ầu ơ” của các bà, các mẹ – đó là những món ăn tinh thần không thể thiếu từ thuở ấu thơ. Trong bài hát của mình, người mẹ nhắc đến quê hương, cánh đồng lúa chín, những cảnh đẹp của đất nước.

    Đó vừa là tình yêu quê hương đất nước, vừa là sự đồng cảm với những mảnh đời vất vả. Nhưng bà không chỉ yêu con cò vất vưởng trong ca dao mà còn gửi gắm tình cảm yêu thương dành cho đứa con của mình:

    “Con cò ở một mình, con cò phải kiếm ăn,

    Con có mẹ, con chơi rồi mẹ ngủ ”.

    Từ lâu, hình ảnh con cò đã là biểu tượng cho những người nông dân tần tảo, cần mẫn sáng sớm. Trong bài thơ này, Chế Lan Viên đã nhắc lại một lần nữa về sự vất vả, nhọc nhằn của con cò qua những hình ảnh như “con cò kiếm ăn đêm, con cò xa tổ, gặp cành mềm, phải xào măng…”. Từ đó, tác giả khéo léo liên tưởng đến hình ảnh một đứa trẻ thơ ngây sống trong vòng tay che chở của cha mẹ. Mẹ đã dành cho con tất cả những điều tốt đẹp nhất để con luôn được sống trong bình yên, hạnh phúc và sum vầy:

    “Ngủ yên! Ngủ yên! Ngủ yên!

    Cành mềm, mẹ đã nâng cao tay rồi!

    Trong lời ru của mẹ phảng phất hơi thở của mùa xuân.

    Tôi không biết con cò, con vạc

    Tôi không biết cành mềm bạn hát

    Sữa mẹ dồi dào, con ngủ không ngấy ”

    Các từ “ngủ yên”, “không biết sao”, “con cò” được lặp lại nhiều lần tạo cho người đọc cảm giác thân thuộc, gần gũi. Giúp người đọc thấy được tình yêu thương ấm áp mà người mẹ dành cho đứa con của mình.

    Từ lời ru của mẹ, tôi dần trưởng thành:

    “Tôi lớn lên, tôi theo cò đến trường,

    Cánh cò trắng bay theo gót chân anh ”.

    Có thể thấy, dù là trẻ nhỏ hay người lớn, người mẹ vẫn luôn đồng hành cùng con, theo bước con đến trường. Chế Lan Viên đã rất tài tình khi mượn hình ảnh con cò để nói về tình cảm, sự quan tâm chăm sóc mà người mẹ dành cho con. Rồi cánh cò cũng nâng đỡ chân em.

    Lời ru của mẹ và hình ảnh con cò đã nuôi em khôn lớn, theo em từng bước để nó trở thành chiếc nôi nuôi dưỡng tâm hồn em, chắp cánh cho em những ước mơ:

    “Lớn lên! Lớn lên! Lớn lên!

    Công việc của bạn là gì? Bạn là một nhà thơ!

    Cánh cò trắng lại bay không ngừng

    Trước hiên và trong gió mát. “

    Các từ “lớn lên”, “con” làm cho nhịp thơ nhanh hơn, dồn dập hơn, thể hiện sự háo hức, mong đợi của người mẹ về tương lai tươi sáng của con mình. Từ cảm xúc ấy, bài thơ chuyển sang những suy nghĩ, chiêm nghiệm sâu sắc:

    “Mặc dù tôi ở gần bạn

    Dù tôi ở xa

    Lên rừng xuống hồ bơi

    Cò sẽ tìm thấy bạn

    Cò sẽ yêu em mãi mãi “

    Những câu thơ như một lời khẳng định rằng dù khó khăn bao nhiêu, dù đau khổ bao nhiêu thì người mẹ vẫn luôn ở bên cạnh con mình. Hãy luôn dõi theo từng bước đi của con, luôn ủng hộ và bảo vệ con. Xuyên suốt bài thơ ta thấy hình tượng trung tâm là hình ảnh cánh cò trắng, chăm chỉ làm ăn, nhưng ẩn sâu bên trong là hình ảnh người mẹ luôn yêu thương con hết mực.

    “Các con, dù lớn vẫn là con của mẹ

    Đi hết cuộc đời này, đi theo anh mãi mãi. “

    Bao nhiêu tình cảm, bao nhiêu thiêng liêng được gửi gắm trong hai câu thơ trên. Ý thơ rõ ràng nhưng cảm xúc trong đó thì miên man, bất tận. Câu thơ không đơn thuần muốn nói về tình mẫu tử thiêng liêng, cao cả mà nó còn bao hàm cả lòng biết ơn của người con đối với mẹ.

    Đọc “Con cò” của Chế Lan Viên ta như được sống lại trong không gian ca dao quen thuộc, như được gặp lại tuổi thơ và đặc biệt là có thể cảm nhận được từng cử chỉ thân thương của người mẹ hiện ra. trong mỗi câu, mỗi từ.

    Hình minh họa (nguồn Internet)

    2

    Phân tích bài thơ “Con cò” của Chế Lan Viên số 2

    “Tôi đã đi hết kiếp người của mình

    Lời ru của mẹ cũng không mất đi ”.

    (Ngồi bùi ngùi nhớ mẹ già – Nguyễn Duy)

    Tình mẹ – một tình cảm vô cùng thiêng liêng và cao quý đã trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho bao thế hệ thi nhân. Hơi ấm bao la của trái tim mẹ dìu dắt con đi trên con đường đời, khi con vấp ngã có vòng tay mẹ nâng đỡ, tình yêu thương của mẹ là hành trang để con tự tin bước vào đời. Lời ru của mẹ đã in sâu vào tiềm thức của trẻ thơ, bài thơ Con cò của Chế Lan Viên gợi lại hình ảnh con cò quen thuộc trong ca dao, nhưng nhà thơ đã khéo léo mở rộng thành biểu tượng của tình mẹ bao la, sâu nặng đối với con. với con của cô ấy.

    Chế Lan Viên (1920-1989) tên thật là Phan Ngọc Hoan, quê gốc ở Quảng Trị nhưng lớn lên ở Bình Định. Ông là một trong những nhà thơ xuất sắc của nền văn học Việt Nam thế kỷ XX. Phong cách thơ của Chế Lan Viên rất độc đáo và sáng tạo, vừa sắc sảo, vừa tinh tế, mang đậm màu sắc triết lí, thấm đẫm chất trữ tình lãng mạn. Thơ ông giàu hình ảnh phong phú, đa dạng kết hợp yếu tố hiện thực kỳ ảo đầy sáng tạo. Con cò được sáng tác năm 1962 trong tập Hoa thường – Chim báo bão (1967).

    Mở đầu bài thơ là lời ru dịu dàng của mẹ thật ngọt ngào, dịu dàng như đưa con vào giấc ngủ diệu kỳ. Con yêu con cò trong bao thăng trầm, con dành bao tình thương yêu nâng niu. Con được sống hạnh phúc và bình yên trong vòng tay của mẹ:

    “Con cò ở một mình, con cò phải kiếm ăn,

    Hình ảnh con cò lặn lội đêm khuya kiếm ăn thật đáng thương, nó trơ trọi giữa màn đêm vắng lặng, không người che chở, không ai vuốt ve. Những hình ảnh “Con cò kiếm ăn đêm, con cò xa tổ, con cò gặp cành mềm, con cò sợ hãi cành măng,…” là biểu tượng cho những người nông dân, những người phụ nữ cần cù lao động sớm hôm, vất vả. để kiếm sống nhưng rất hạnh phúc. giàu tình yêu thương, đức hi sinh cao cả.

    Đứa con bé bỏng không phải lo nghĩ suy nghĩ vì đã có vòng tay mẹ che chở, nâng đỡ. Tình mẹ bao la, hi sinh cả giấc ngủ ngon để hát ru cho con ngủ ngon, ngồi quây quần bên nôi nhìn khuôn mặt say ngủ của con thật hạnh phúc. Vòng tay vỗ về của mẹ, bài hát êm dịu của mẹ, dòng sữa ngọt ngào của mẹ, tất cả đều nói lên tình mẫu tử bao la của người mẹ hiền:

    “Ngủ yên! Ngủ yên! Cò, đừng sợ!

    Cành mềm, mẹ đã nâng cao tay rồi!

    Trong lời ru của mẹ phảng phất hơi thở của mùa xuân.

    Tôi không biết con cò, con vạc

    Tôi không biết …