Võ Quảng (1920-2007), quê Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi. Bài Vượt thác (do chủ biên đặt tên) trích từ chương XI của truyện Quê hương – xuất bản năm 1974 là một trong những tác phẩm thành công nhất của Võ Quảng. Bài văn tả cảnh đoàn thuyền vượt thác trên sông Thu Bồn làm nổi bật vẻ oai hùng, sức mạnh của nhân dân lao động trước cảnh thiên nhiên bao la, hùng vĩ. Mời các bạn cùng tham khảo một số bài văn nêu suy nghĩ về nhân vật Dương Hương Thư trong bài Vượt thác đã được tonghopshare tổng hợp trong bài viết dưới đây.

    Đầu tiên

    Tham khảo # 1

    “Vượt thác” được trích từ tác phẩm “Quê hương” của nhà văn Võ Quảng. Với đoạn trích này, tác giả đã đưa người đọc đến với khung cảnh thiên nhiên vừa hiền hòa vừa hung bạo dọc hai bên bờ sông Thu Bồn. Nhưng đáng chú ý hơn cả, tác giả để lại ấn tượng sâu sắc nhất chính là hình ảnh những người lao động nơi đây mà nổi bật là chân dung bác Hương Thu khỏe mạnh, oai phong trong quá trình vượt thác.

    Đoạn trích kể về hành trình vượt thác đầy nguy hiểm, gian khổ nhưng cũng rất oai hùng và anh dũng của dượng Hương Thư. Để chuẩn bị cho hành trình vượt thác, chú Hương đã nấu cơm trước cho chắc bụng, đóng sẵn những chiếc cọc tre bịt đầu bằng sắt. Khi vừa bước vào cuộc hành trình, anh đã ngay lập tức phải đối đầu với một con thác lớn, nước lớn cứ ào ạt dâng lên. Nhà văn miêu tả hình ảnh chú Hương Thư đập trần phóng chiếc sào đã chuẩn bị xuống nước “nghe tiếng tanh tách”, cả chú cố chống chọi với dòng nước dữ dội đến nỗi cây sào bị cong. Con thuyền hơi sợ hãi trước sức mạnh khủng khiếp của dòng thác cứ “xuôi ngược trở mình”. Biện pháp nhân hoá khiến cho cả câu văn trở nên sống động, không chỉ miêu tả nỗi lo của con thuyền mà còn là nỗi lo của người chú. Sức người có thể cạnh tranh được với sức nước không? Chỉ mất vài giây ngắn ngủi để chú Hương lấy lại thế làm chủ, đây có lẽ là đoạn văn hay nhất, đẹp nhất để miêu tả về chú Hương Thu: “Động tác thả sào, kéo sào nhanh như cắt. Thế thuyền cố đẩy về phía trước Bác Hương Thư như tượng đồng, cơ bắp cuồn cuộn, hàm răng nghiến lợi, đôi mắt hừng hực, giữ chặt sào như một hiệp sĩ Trường Sơn hùng vĩ. chỉ vài câu ngắn gọn, tác giả đã sử dụng hàng loạt biện pháp so sánh: nhanh như cắt, như tượng đồng, như người hiệp sĩ Trường Sơn hùng vĩ, mức độ so sánh càng tăng càng khẳng định vẻ đẹp của Dượng Hương Thư. Bác Hương mang trong mình vẻ đẹp nhanh nhẹn, khỏe mạnh như một đại hiệp chống lại cái ác, cái ác, không chỉ vậy, Võ Quảng còn rất tinh tế khi sử dụng từ ngữ với những động từ mạnh: “Bỏ sào, rút ​​sào, đẩy về phía trước, các từ để mô tả char hành động: cuộn, cắn chặt, xòe ra, bốc lửa… ”càng khắc sâu vẻ đẹp hùng vĩ của người kỵ mã trong quá trình vượt thác. Chú Hương Thư khi vượt thác khác hoàn toàn với lúc ở nhà, chú lúc nào cũng nhỏ nhẹ, tính tình nhu mì, ai cũng gọi là có. Bằng kinh nghiệm dày dặn, bằng nghị lực phi thường, chú Hương Thư đã cùng mọi người đánh bại con nước dữ, vượt thác thành công. Dù thở không ra hơi nhưng ai cũng vui vẻ tung sào.

    Võ Quảng đã vận dụng, kết hợp linh hoạt các biện pháp nghệ thuật. Trước hết là những hình ảnh so sánh sinh động: “như tượng đồng, như hiệp sĩ Trường Sơn hùng vĩ”. Ngoài ra, lớp ngữ liệu giàu chất tượng hình: “lăn tăn, rực lửa…” sử dụng hệ thống động từ phong phú, đa dạng; cùng với đó là việc sử dụng linh hoạt các thành ngữ: “nhanh như cắt”… đã giúp tác giả khắc họa thành công vẻ đẹp cứng cỏi, nhanh nhẹn, dũng cảm trong quá trình vượt thác của dượng Hương Thư.

    Bằng con mắt quan sát tinh tường, sự vận dụng linh hoạt ngôn ngữ và các biện pháp nghệ thuật, Võ Quảng đã xây dựng thành công chân dung bác Hương Thư – đại diện cho vẻ đẹp của người lao động Việt Nam. Ở nhà họ có thể nhu mì, hiền lành nhưng lại là những người dũng cảm, nhanh nhẹn và quyết đoán trong kinh doanh, đối mặt với mọi khó khăn thử thách trong cuộc sống. Qua nhân vật này, tác giả còn thể hiện niềm tự hào, ngợi ca sức mạnh của người lao động trước thiên nhiên hùng vĩ.

    Hình minh họa
    Hình minh họa

    2

    Tham chiếu số 2

    Văn bản “Vượt thác” được trích từ chương XI của truyện “Quê hương” (1974) của Võ Quảng – một nhà văn chuyên viết về thiếu nhi. Đoạn trích đưa ta đến với cảnh thiên nhiên sông nước trên sông Thu Bồn trong cuộc phiêu lưu gian khổ, vất vả của con người. Tác phẩm đưa người đọc theo hành trình của con thuyền do chú Hương Thư chỉ huy, từ vùng đồng bằng trù phú, qua những thác ghềnh nơi núi rừng để ngược dòng lấy gỗ và xây trường học cho làng Hòa Phước sau này. Cách mạng năm 1945 thành công.

    Vượt thác là bức tranh thiên nhiên trên sông Thu Bồn. Bức tranh đó được miêu tả thay đổi theo từng bước của con thuyền, theo điểm nhìn của tác giả. Nhà văn đã chọn vị trí quan sát trên con thuyền nên có thể thấy được cảnh vật hai bên bờ cũng như mặt nước trên sông: “thuyền đi đến đâu, cảnh vật hiện ra”. Có thể nói đó là vị trí quan sát thích hợp nhất để tả cảnh. Tác giả đã tìm ra những nét tiêu biểu, độc đáo của từng vùng miền mà con thuyền đi qua: “vùng đồng bằng êm đềm thơ mộng, bạt ngàn nương dâu trải dài đến tận làng xa; Ở đoạn sông có nhiều thác nước dữ dội, từ trên cao nhảy xuống giữa hai vách đá dựng đứng và chặt đứt đuôi rắn. Khi thuyền vượt thác, nhiều tầng núi, ruộng đồng mở ra.

    Ở đây, cảnh vật được nhân hoá và so sánh làm cho bức tranh thiên nhiên sông nước có hồn, sinh động và gợi cảm. Thuyền như nhớ núi rừng nên phải lướt thật nhanh để về cho kịp… Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng đứng cắt đuôi rắn… Rồi thuyền vượt thác Cổ Cò. Dòng sông cứ uốn lượn theo những ngọn núi cao chót vót. Nhưng chứa đựng nhiều ý nghĩa là hình ảnh cây cổ thụ bên bờ sông được tác giả miêu tả hai lần ở đầu và cuối bài. Khi thuyền đã vượt qua dòng sông êm đềm và chuẩn bị đến nơi có nhiều thác nước dữ dội, dọc bờ sông xuất hiện những cụm cây cổ thụ với dáng thế vững chãi đứng trầm ngâm nhìn xuống mặt nước như một lời cảnh báo với mọi người: phía trước là dòng sông với thác nhiều, cần chuẩn bị tâm lý để vượt qua. Khi thuyền vượt qua nhiều thác nước dữ dội, sườn núi lại hiện ra. Những cây lớn mọc giữa những bụi chim ác là những cụ già đang vẫy tay ra hiệu cho con cháu tiến về phía trước. Một hình ảnh so sánh sáng tạo nhưng không làm mất đi sự chính xác và gợi cảm. Trong cách nhìn của người vượt thác, những cây to so với cây nhỏ giống như những cụ già đang hướng về con cháu để động viên, thúc giục họ tiến lên. Đằng sau tầm nhìn đó là tâm trạng phấn khởi của những con người vừa vượt qua bao khó khăn, nguy hiểm.

    Điều đặc biệt hơn là những cây cổ thụ được con người so sánh để thể hiện những tầng ý nghĩa mới. Nhưng điều đặc biệt ở đây là mỗi hình ảnh so sánh đều có nét độc đáo riêng không gây cảm giác nhàm chán. Vì vậy, nếu hình ảnh ở cuối văn bản là một sự so sánh rõ ràng (với từ “như”) thì hình ảnh ở đoạn trước (ở đầu văn bản) là một so sánh kín đáo, thể hiện ngang …